Het korte antwoord
Je digitaliseert papieren processen door werkbonnen en formulieren te vervangen door digitale formulieren die gegevens al bij het invullen controleren en daarna vanzelf doorsturen naar je planning en facturatie. Een scan of PDF is alleen een kopie van papier. Begin met het formulier dat het vaakst wordt overgetypt en regel vooraf bewaartermijnen en wie welke gegevens mag zien.
Welke papieren processen kun je digitaliseren?
Elk papieren proces dat vaak terugkomt en waarvan de gegevens daarna nog ergens anders nodig zijn, kun je goed digitaliseren. Denk aan:
- Werkbonnen van monteurs en vakmensen, met uren, materiaal en foto's.
- Intakeformulieren bij een praktijk of dienstverlener.
- Checklists en keuringen, zoals een opleverlijst.
- Bestelformulieren die vaste klanten van een groothandel nu mailen of doorbellen.
- Getekende documenten, zoals een opdrachtbevestiging of een akkoord op uitgevoerd werk.
- Dossiers per klant, adres of project.
Een formulier dat één keer per jaar wordt ingevuld en daarna in een la verdwijnt, levert digitaliseren weinig tijd op.
Is scannen hetzelfde als digitaliseren?
Nee, scannen maakt alleen een digitale kopie van papier, terwijl het werk eromheen hetzelfde blijft. De werkbon wordt een PDF in de mailbox, maar iemand moet hem nog steeds openen, lezen en de uren overtypen in de planning en de factuur.
Scannen is wel nuttig voor je bestaande archief, zodat je oude dossiers terugvindt zonder in de kast te zoeken. Voor nieuw werk heb je meer nodig dan een kopie.
Wat maakt een digitaal formulier beter dan papier?
Een digitaal formulier controleert de gegevens al tijdens het invullen, zodat fouten niet pas op kantoor opvallen. Voorbeelden van zulke controles:
- Verplichte velden: de werkbon gaat niet weg zonder klantnaam, datum en gewerkte uren.
- Keuzelijsten in plaats van vrije tekst, bijvoorbeeld voor artikelnummers.
- Een controle op getallen, zodat 80 uur op één dag niet wordt geaccepteerd.
- Vragen die alleen verschijnen als ze van toepassing zijn, zoals bij een intake alleen de vragen die bij de gekozen behandeling horen.
Bekende gegevens, zoals het adres van een vaste klant, vult het formulier zelf in. Daardoor is het vaak korter dan het papieren origineel.
Hoe ziet een papieren werkbon er digitaal uit?
Een digitale werkbon bevat dezelfde informatie als de papieren versie, maar staat direct na het afronden op kantoor, met foto's en handtekening erbij. Zo verandert elke stap bij een installateur:
| Papieren stap | Digitale variant |
|---|---|
| Werkbon uitprinten en meegeven | Opdracht staat in de app van de monteur, met adres en klantgegevens |
| Uren en materiaal met de hand noteren | Uren invullen en materiaal kiezen uit een lijst |
| Foto's via WhatsApp naar kantoor sturen | Foto's direct bij de werkbon, met datum en tijd |
| Klant tekent op papier | Klant tekent op het scherm van telefoon of tablet |
| Werkbonnen aan het eind van de week inleveren | Werkbon staat op kantoor zodra hij is afgerond |
| Kantoor typt alles over voor de factuur | Uren en materiaal gaan door naar de factuur |
| Ordner in de kast | Doorzoekbaar dossier per klant of adres |
Is een digitale handtekening rechtsgeldig?
Een elektronische handtekening kan rechtsgeldig zijn, maar hoe zwaar hij weegt, hangt af van het soort handtekening. De Rijksoverheid onderscheidt er drie:
- Gewoon, zoals een handtekening die met de vinger op een scherm wordt gezet. Makkelijk in gebruik, maar ook makkelijk na te maken.
- Geavanceerd, waarbij een unieke code de handtekening koppelt aan de ondertekenaar en het document.
- Gekwalificeerd, met een gekwalificeerd certificaat. Die staat gelijk aan een handtekening met pen en is volgens de Rijksoverheid nodig voor documenten met grote financiële of juridische gevolgen, zoals notariële akten.
Bij een werkbon leggen we naast de handtekening ook de naam, het tijdstip en de versie van het document vast. Voor contracten koppel je een gespecialiseerde ondertekendienst. Bij 365 Personal Training sluiten deelnemers bij het aanmelden een digitale overeenkomst af en kunnen ze online herroepen, zonder papier. Twijfel je over een document, vraag het dan na bij een jurist.
Werkt een digitaal formulier ook op locatie zonder internet?
Ja, als het formulier daarvoor is gebouwd: de monteur vult alles in op zijn telefoon en de gegevens worden verstuurd zodra er weer bereik is, ook na een klus in een kelder.
Foto's en bijlagen horen bij hetzelfde formulier, zodat een foto van de meterkast bij de juiste werkbon staat en niet los in een WhatsApp-groep. Laat het formulier wel tonen wat nog niet is verstuurd, zodat niemand denkt dat een werkbon kwijt is.
Hoe lang moet je digitale documenten bewaren?
Volgens de Belastingdienst bewaar je je administratie 7 jaar en gegevens over onroerende zaken 10 jaar, terwijl je persoonsgegevens volgens de AVG niet langer bewaart dan nodig is.
Facturen en bonnetjes mag je volgens de Belastingdienst scannen en digitaal bewaren, als de scan een juiste en volledige weergave van het origineel is en de echtheidskenmerken ook zijn opgeslagen. Dan hoef je het papieren origineel niet te bewaren. Het digitale archief moet wel de hele bewaartermijn controleerbaar blijven.
Leg per soort document vast hoe lang je het bewaart, zodat het systeem kan aangeven welke dossiers verlopen zijn. Welke termijn voor jouw documenten geldt, stem je af met je boekhouder.
Hoe koppel je digitale formulieren aan planning en facturatie?
De echte tijdwinst zit in wat er na het invullen gebeurt: een afgeronde werkbon zet de uren en het materiaal klaar voor de factuur, zonder dat kantoor iets overtypt.
Veel boekhoud- en planningspakketten hebben een koppeling (API) waarmee andere software gegevens kan doorsturen. Een groothandel laat een bestelformulier zo direct een order aanmaken, een praktijk laat de intake meteen in het juiste dossier landen. Zonder koppeling is een export die het pakket kan inlezen vaak een goed alternatief. Meer over maatwerk software en koppelingen.
Waar let je op met de AVG bij digitale formulieren?
Vraag in een formulier alleen de persoonsgegevens die je echt nodig hebt, bepaal wie ze mag inzien en sluit een verwerkersovereenkomst met partijen die de gegevens in jouw opdracht verwerken.
Rollen helpen daarbij: een monteur ziet alleen zijn eigen opdrachten en alleen de behandelaar ziet de intake van een cliënt. Gezondheidsgegevens zijn bijzondere persoonsgegevens en vragen extra zorg. Vraag je leverancier ook waar de gegevens staan en hoe back-ups geregeld zijn. Meer daarover in ISO 27001 en je IT-leverancier.
Papieren processen laten digitaliseren
Studio Fanoos is een IT- en webbureau in Rotterdam. We bouwen digitale formulieren, werkbonnen en klantdossiers en koppelen die aan je planning en boekhouding, voor bedrijven in heel Nederland en Vlaanderen. Lees hoe we je bedrijf digitaliseren in Rotterdam of meer over software laten maken.
Bronnen
Rayan Marroun
Over de schrijver
Rayan Marroun is oprichter van Studio Fanoos, een IT- en webbureau in Rotterdam dat maatwerk websites, webshops en software bouwt voor bedrijven in Nederland en Vlaanderen. Hij is zelf ontwikkelaar en leidde onder meer de bouw van het platform van 365 Personal Training en de 3D-configurators van MUKO Montage en Prubo Paardenstallen. Meer over Studio Fanoos


