Het korte antwoord
ISO/IEC 27001 is de internationale norm voor een managementsysteem voor informatiebeveiliging (ISMS). Een IT-leverancier met een certificaat is door een onafhankelijke certificerende instelling getoetst en wordt tussentijds opnieuw gecontroleerd. Bij overheidsaanbestedingen is het vaak een voorwaarde. Vraag elke leverancier daarnaast naar toegangsbeheer, back-ups, datalocatie, datalekken en een verwerkersovereenkomst.
Wat is ISO 27001?
ISO/IEC 27001 is een wereldwijd erkende norm met eisen voor een managementsysteem voor informatiebeveiliging, kortweg ISMS. Volgens Forum Standaardisatie is een ISMS een proces om de informatiebeveiliging van een organisatie beheersbaar te maken.
De norm schrijft dus geen vaste lijst met software of instellingen voor. Een organisatie beoordeelt haar eigen risico's, kiest daar maatregelen bij en houdt dat proces bij. De verwante norm ISO/IEC 27002 geeft richtlijnen voor de uitvoering. De huidige versie van ISO 27001 is die uit 2022.
Wat houdt een ISO 27001-certificering in?
Een ISO 27001-certificering betekent dat een onafhankelijke certificerende instelling met een audit heeft vastgesteld dat het ISMS van een organisatie aan de norm voldoet. Volgens Ondernemersplein is zo'n certificaat meestal drie jaar geldig, met tussentijdse audits in die periode. Certificeerder DQS noemt toezichtaudits van ten minste eenmaal per jaar. Na drie jaar volgt een nieuwe certificering.
De certificerende instellingen worden zelf ook gecontroleerd. In Nederland doet de Raad voor Accreditatie (RvA) dat. De overheid heeft de RvA in 2010 aangewezen als nationale accreditatie-instantie.
Wat is het verschil tussen ISO 27001, ISO 9001 en NEN 7510?
ISO 27001 gaat over informatiebeveiliging, ISO 9001 over kwaliteitsmanagement en NEN 7510 over informatiebeveiliging in de zorg. Een leverancier met alleen ISO 9001 heeft dus zijn kwaliteitsprocessen laten toetsen, niet specifiek zijn beveiliging.
| Norm of wet | Waar het over gaat | Wanneer relevant |
|---|---|---|
| ISO/IEC 27001 | Managementsysteem voor informatiebeveiliging | Leveranciers die gevoelige gegevens of systemen beheren, overheidsopdrachten |
| ISO 9001 | Kwaliteitsmanagement: voldoen aan eisen van klanten en wetgeving | Als je wilt weten of processen vastliggen; geen beveiligingsnorm |
| NEN 7510 | Informatiebeveiliging in de zorg, afgestemd op ISO 27001 en ISO 27002 | Zorgaanbieders en leveranciers van hun zorginformatiesystemen |
| AVG | Wet: passende maatregelen om persoonsgegevens te beveiligen | Altijd als er persoonsgegevens worden verwerkt |
In de zorg verwijst het Besluit elektronische gegevensverwerking door zorgaanbieders naar NEN 7510. De huidige uitgave geldt sinds 1 juni 2026 voor elektronische uitwisselingssystemen en zorginformatiesystemen. Volgens Kiwa is die uitgave afgestemd op de nieuwste versies van ISO/IEC 27001 en 27002, met aanvullende eisen voor de zorg.
Wanneer mag je ISO 27001 van een leverancier eisen?
Je kunt ISO 27001 eisen wanneer de risico's van de opdracht dat rechtvaardigen, zoals bij overheidsaanbestedingen, in de zorg of als je zelf strenge eisen van opdrachtgevers moet waarmaken.
Bij aanbestedingen van de overheid is certificering volgens Ondernemersplein vaak een voorwaarde. Volgens Forum Standaardisatie staat de norm op de lijst 'pas toe of leg uit' voor overheden en instellingen uit de (semi-)publieke sector. Die hoeven hem niet bij elke inkoop te eisen: ze bepalen per aanschaf, op basis van risico, of ze naleving vragen. Certificering van de leverancier is daarbij niet in alle gevallen de bedoeling.
Voor een bedrijf werkt dezelfde redenering. Beheert een leverancier medische of financiële gegevens of grote klantbestanden voor je, dan is een certificaat een logische eis. Bij een kleinere opdracht krijg je ook zekerheid met gerichte vragen en goede afspraken.
Wat vraagt de AVG van jou en je leverancier?
De AVG vraagt passende technische en organisatorische maatregelen om persoonsgegevens te beveiligen, en een verwerkersovereenkomst met elke partij die in jouw opdracht persoonsgegevens verwerkt. Het Europees Comité voor gegevensbescherming noemt als voorbeelden: toegang alleen voor wie de gegevens nodig heeft, regelmatige back-ups, versleuteling, strenge wachtwoordregels en tweefactorauthenticatie.
Uitbesteden verschuift de verantwoordelijkheid niet. Volgens Ondernemersplein blijf je zelf verantwoordelijk voor de verwerkingen die je uitbesteedt, en meld je ernstige datalekken binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Dat geldt ook als het lek bij je leverancier is ontstaan. Een ISO-certificaat is volgens Ondernemersplein alleen in bepaalde gevallen wettelijk verplicht.
Welke vragen stel je elke IT-leverancier?
Vraag elke IT-leverancier, met of zonder certificaat, naar toegangsbeheer, tweestapsverificatie, back-ups, de plek waar data staat, updates, logging, de broncode, datalekken en de verwerkersovereenkomst. Gebruik deze checklist:
- Wie heeft toegang tot onze gegevens en systemen? Je wilt een antwoord per rol, met de reden voor die toegang.
- Is tweestapsverificatie verplicht? Voor hosting, beheeromgevingen, e-mail en de plek waar de code staat.
- Hoe worden back-ups gemaakt en getest? Hoe vaak, waar staan ze en wanneer is er voor het laatst een teruggezet?
- Waar staan de gegevens? In welk land, bij welke hostingpartij, en worden ze versleuteld opgeslagen en verstuurd?
- Hoe worden updates bijgehouden? Wie houdt servers, frameworks en plug-ins bij, en hoe snel komen beveiligingsupdates erop?
- Wordt er gelogd? Kun je achteraf zien wie heeft ingelogd of gegevens heeft gewijzigd?
- Wie kan bij de broncode, en van wie is die? En wat krijg je mee als je overstapt naar een andere partij?
- Wat gebeurt er bij een datalek? Hoe snel licht de leverancier je in? Jij hebt zelf 72 uur om een ernstig lek te melden.
- Is er een verwerkersovereenkomst? Die is nodig zodra de leverancier persoonsgegevens voor je verwerkt, bijvoorbeeld via hosting of formulieren.
Hoe leg je de beveiligingsafspraken vast?
Leg beveiligingsafspraken vast in de verwerkersovereenkomst of het contract, zodat ze niet alleen mondeling zijn gemaakt. Neem daarin op:
- De maatregelen die de leverancier neemt, bijvoorbeeld in een bijlage.
- Binnen welke termijn hij je inlicht over een datalek.
- Welke andere partijen, zoals hostingbedrijven, de gegevens verwerken.
- Wat er met de gegevens gebeurt als de samenwerking stopt.
- Dat de broncode van jou is, of onder welke voorwaarden je die krijgt.
Ga je software laten bouwen, lees dan ook wat maatwerk software kost en hoe je een webbureau kiest.
Software laten maken in Rotterdam
Studio Fanoos is een IT- en webbureau in Rotterdam. We bouwen maatwerk software, klantportals en websites voor bedrijven in heel Nederland en Vlaanderen. Wil je de vragen uit deze checklist voor jouw project doorlopen, plan dan een kennismaking of lees meer over software laten maken in Rotterdam.
Bronnen
- Ondernemersplein: ISO- en NEN-certificering voor uw bedrijf
- Forum Standaardisatie: NEN-ISO/IEC 27001
- Raad voor Accreditatie: over de RvA
- Raad voor Accreditatie: alle geaccrediteerden
- DQS: ISO 27001-certificering
- Kiwa: geaccrediteerd voor ISO 27001:2022
- Staatscourant 2026, 17743: nieuwe uitgave NEN 7510
- Kiwa: NEN 7510 voor informatiebeveiliging in de zorg vernieuwd
- Ondernemersplein: de AVG, dit moeten ondernemers doen
- Europees Comité voor gegevensbescherming: persoonsgegevens beveiligen
Rayan Marroun
Over de schrijver
Rayan Marroun is oprichter van Studio Fanoos, een IT- en webbureau in Rotterdam dat maatwerk websites, webshops en software bouwt voor bedrijven in Nederland en Vlaanderen. Hij is zelf ontwikkelaar en leidde onder meer de bouw van het platform van 365 Personal Training en de 3D-configurators van MUKO Montage en Prubo Paardenstallen. Meer over Studio Fanoos


